Operacja zaćmy

W oku znajduje się soczewka, położona ku tyłowi od tęczówki. Jej główne zadanie to skupianie wpadających do oka promieni świetlnych, aby w ten sposób powstał na siatkówce ostry obraz. Patologiczny proces polegający na mętnieniu naturalnie przezroczystej soczewki oka, nazywamy zaćmą. Zmętniała soczewka powoduje szereg niepożądanych objawów, z których najczęstsze to: bezbolesna, stopniowa utrata ostrości wzroku, częsta konieczność zmiany szkieł korekcyjnych, zwiększona wrażliwość na olśnienie czy konieczność używania coraz jaśniejszego światła do czytania. W miarę zaawansowania choroby źrenica oka staje się stopniowo: “matowa”, następnie szara, a nawet biała.

Najczęstszą przyczyną powstania zaćmy są zmiany w tkankach oka związane z procesem starzenia się organizmu. Innymi przyczynami prowadzącymi do rozwoju zaćmy są: choroby ogólnoustrojowe (np. cukrzyca), przebyte urazy oka, przewlekłe leczenie niektórymi lekami (np. preparaty sterydowe) oraz przebyte zabiegi operacyjne oka. Powstanie zaćmy może mieć również podłoże dziedziczne i występować ona może zdecydowanie częściej w niektórych rodzinach.

Szybkość rozwijania się zaćmy jest u poszczególnych osób bardzo różna. Trudno dokładnie przewidzieć prędkość postępowania zaburzeń widzenia u każdego chorego. U większości pacjentów zaćma nasila się powoli, w ciągu miesięcy lub nawet lat. U niektórych osób postęp choroby jest jednak szybki. Dotyczy to zwykle chorych z cukrzycą młodzieńczą (typu I) oraz chorych po skaleczeniach przebijających gałki ocznej.

budowa oka
budowa oka

Leczenie operacyjne zaćmy

Leczenie chirurgiczne zaćmy należy rozważyć wtedy, gdy jest ona przyczyną zaburzeń widzenia utrudniających wykonywanie codziennych czynności życiowych.

Nie jest prawdą, że zaćma musi “dojrzeć”.

Operację można, a nawet powinno, wykonać się wcześniej. Decyzja o terminie przeprowadzenia zabiegu wynikać musi z indywidualnej oceny zaburzeń w widzeniu. Każdy z chorych musi sam odpowiedzieć sobie na pytanie – czy moje widzenie jest wystarczające do wykonywania takich codziennych aktywności jak: czytanie, oglądanie telewizji, prowadzenie samochodu czy praca zawodowa? Jeśli odpowiedź na tak postawione pytanie jest negatywna należy rozważyć wykonanie zabiegu usunięcia zaćmy.

Usunięcie zaćmy wykonywane jest w znieczuleniu miejscowym. W zależności od planowanego rodzaju operacji, można zastosować znieczulenie w postaci kilku zastrzyków wokół operowanego oka lub też zastosować jedynie znieczulenie kropelkowe. Znieczulenie ogólne nie jest konieczne i stosowane jest tylko w wyjątkowych sytuacjach (np. u dzieci czy osób chorych umysłowo).

Operację zaćmy przeprowadza się w pozycji leżącej. Zmętniałą soczewkę usuwa się przez małe cięcie wykonane w gałce ocznej rozbijając zaćmę za pomocą ultradźwięków (fakoemulsyfikacja zaćmy). W takim przypadku w związku z zastosowaniem specjalnego cięcia możliwe jest pozostawienie zasklepionej rany bez szwów. W sytuacjach, gdy jądro soczewki jest bardzo twarde, wykonuje się szersze otwarcie oka i zaćmę usuwa w całości (zewnątrztorebkowe usunięcie zaćmy). W takiej sytuacji otwarcie gałki ocznej wymaga założenia szwu. Szwy takie zdejmuje się w kilka miesięcy po zabiegu.

Usunięcie naturalnej soczewki z wnętrza oka, niezależnie od sposobu operacji, powoduje powstanie wady wzroku spowodowanej brakiem elementu skupiającego w układzie optycznym oka. Aby przywrócić dobrą ostrość wzroku należy tę wadę wyrównać. Optymalnym sposobem postępowania jest wszczepienie do oka sztucznej soczewki w czasie operacji usunięcia zaćmy. Innymi możliwymi sposobami postępowania, które w dobie obecnej są rzadziej stosowane są soczewki kontaktowe lub stosowanie szkieł okularowych.

Usunięcie zaćmy połączone z wszczepieniem sztucznej soczewki do oka
Usunięcie zaćmy połączone z wszczepieniem sztucznej soczewki do oka

Wyniki po operacji zaćmy

U większości (90-95%) pacjentów (nawet przy współistniejących zmianach chorobowych narządu wzroku takich jak: zwyrodnienie siatkówki, jaskra, zmiany nerwu wzrokowego czy zmiany cukrzycowe) wykonanie operacji usunięcia zaćmy poprawia wyraźnie ostrość wzroku.

Soczewki wieloogniskowe (multifokalne) – AcrySof® IQ PanOptixToric®.

W odróżnieniu od dotychczasowych soczewek wieloogniskowych PanOptixToric zapewnia po operacji zaćmy bardzo dobrą jakość widzenia do  bliży i  dali a także do odległości pośredniej czyli na około  – 60 cm. Taka odległość patrzenia jest najczęściej wykorzystywana do pracy przy komputerze .

W budowie soczewki wieloogniskowej w odróżnieniu od jednoogniskowej (dobre widzenie tylko do jednej odległości) zauważamy koncentryczne pierścienie odpowiedzialne za różną moc soczewki dające dobre widzenie do różnych odległości patrzenia.